Հարցազրույց սրտաբան, բ.գ.դ. Արմեն Աստվածատրյանի հետ

2011թ. մայիսի 19-ին լրանում է հայտնի մանկաբույժ, գիտությունների վաստակավոր գործիչ, բժշկական գիտությունների թեկնածու, պրոֆեսոր Վիլեն Աստվածատրյանի ծննդյան 78-ամյակը: Նրա վաստակը մեծ է հատկապես մանկաբուժության մեջ:

Չկա մեկը, որը ավելի լավ կարողանար պատմել նրա կյանքի ու անցած ուղղու մասին, քան նրա որդին` Արմեն Աստվածատրյանը: Նրա որդին բժշկական գիտությունների դոկտոր է, Եվրոպայի սրտաբանների միության պատվավոր անդամ, այսօր արդեն նաև Եվրոպական կրթական տարածաշրջանային Ակադեմիայի Առողջապահության ֆակուլտետի դեկան, 70-ից ավել գիտական աշխատանքների հեղինակ:

- Հայրս այն եզակի սրտացավ մանկաբույժներից էր, ով պատրաստ էր օրվա ցանկացած ժամին օգնել իրեն դիմող ցանկացածին: Ես հիշում եմ, ինչպես էին անհանգստացած մայրերը`փոքրիկներին գրկած, գալիս մեր տուն: Նման դեպքեր լինում էին գրեթե ամեն օր, օրվա ցանկացած ժամին, իսկ հայրս երբեք չէր զլանում օգնել: Հատկապես հետաքրքիր էր մի բան`երեխաները միանգամից դադարում էին լաց լինել, երբ հորս գրկում էին,կարծես իրենց ապահով էին զգում: Ինչ վերաբերում է հայրիկիս գիտական աշխարհին` նախ և առաջ կուզենայի նշել, որ հայրս Հայաստանում գիտական խորհրդի հիմնադիրներից մեկն է: Դա, իրոք, մեծ աշխատանքի արդյունք էր, քանի որ մինչ այդ գիտական աշխատանքների և ոչ մի պաշտպանություն Հայաստանում չէր անցկացվում, այլ` Վրաստանում, և նաև հորս շնորհիվ արդեն մոտ քսանհինգ տարի է` մենք մեր գիտական աշխատանքները պաշտպանում ենք մեր երկրում: Շատերը` հատկապես երիտասարդները, հնարավոր է`տեղյակ չեն այս մասին:

1975թ. պարոն Աստվածատրյանը նշանակվեց Երևանի Մխիթար Հերացու անվան Պետական Բժշկական Համալսարանի ռեկտոր, որտեղ աշխատեց 12 տարի: Նա և´ աշխատում էր, և´ գիրք գրում: «Կլինիկական Մանկաբուժություն» գիրքը դարձավ ուսուցողական ու բազմաթիվ երիտասարդ մանկաբույժների համար ուղեցույց: Գիրքն այժմ նաև էլեկտրոնային է, մեր կայքի ու մեր աշխատանքի շնորհիվ` հասանելի բոլորին:

- Այդ գիրքը նախատեսված է մանկաբույժների համար:Երկար ժամանակ այն բժիշկների ձեռքի տակի ամենապետքական գրքերից մեկն է եղել, ինչու չէ` այժմ էլ այն շատ է օգտագործվում: Նման մի աշխատություն էլ հայրս գրել էր ոչ թե բժիշկների, այլ ապագա մայրիկների համար` նորածնի խնամքը, կերակրելը և այլն: Այժմ շատ հայալեզու աղբյուրներ կան, սակայն այն ժամանակ դա հայերենով գրված եզակի գրքերից էր մայրերի համար: Այժմ էլ գիրքն արդիական է և կոչվում է «Առողջ մանուկ»:

Ասում են բժշկությունը ժառանգական մասնագիտություն է: Կան նաև տոհմեր, որոնք դարեր  շարունակ եղել են բժիշկների գերդաստաններ: Պատահականություն էր,  զուգադիպություն թե ճակատագիր, որ հայտնի մանկաբույժի որդին նույնպես որպես մասնագիտություն ընտրեց բժշկությունը: Նրա համար հայրը  էտալոն է, մասնագիտական նշաձող ու իրական և սրտացավ բշժկի իդեալական  կերպար: Մասնագետ, որը նշաձող է ոչ միայն իր որդու, այլ հազարավոր բժիշկների համար:

- Բժիշկ դառնալու համար, իհարկե, մարդ պետք է հոգով բժիշկ լինի, բժիշկ դառնալու ուղին հիմնականում կամովի են ընտրում: Ես էլ ունեմ երեխաներ, ինքս չէի ուզենա, որ նրանք բժիշկներ դառնային, բայց եթե նկատեմ նրանց մոտ նման ցանկություն, բնականաբար, դեմ չեմ լինի, յուրաքանչյուրն ինքն է ընտրում իր մասնագիտությունն ու կյանքի ուղին: Ես այժմ Եվրոպական կրթական տարածաշրջանային Ակադեմիայի Առողջապահության ֆակուլտետի դեկան եմ, նաև Եվրոպայի սրտաբանների միության անդամ: Ինձ ադմինիստրատիվ աշխատանքը մի փոքր հարազատ չէ, սակայն գտնում եմ, որ բժիշկը չպետք է միայն բժշկությամբ զբաղվի, քանի որ նման դեպքերում գալիս է մի շրջան,երբ ասելիք գրեթե չի լինում, ինչը ճիշտ չէ:

Իրականությունն իմանալու համար ամենահարմարը և վստահելին ոլորտի առաջատարներից մեկին հարցն ուղղելն է, թե  ինչ վիճակում է հայ ժողովուրդը` սրտաբանության ու սրտային հիվանդությունների առումով:

- Ես կարող եմ վստահորեն ասել, որ մեզ մոտ այսօր սրտային հիվանդություններ ունեցողների թիվն այնքան էլ մեծ չէ, ինչպես համոզված են շատերը: Նույնիսկ եղել է տարի, երբ մահացությունների թիվը կազմել է ընդհամենը 5-6%, այնպես որ Հայաստանը հաստատ առաջին տեղերում չէ իր մահացությունների թվով: Բնականաբար, շատ գործոններ կան, որոնք նպաստում են սրտային հիվանդությունների առաջացմանը, այսօր ինֆարկտի դեպքեր հանդիպում են նույնիսկ 21 տարեկան երիտասարդների մոտ` այն դեպքում, երբ ժամանակին դա հանդիպում էր 45-ից բարձր տարքային խմբի մոտ: Սակայն դրանք դեռևս եզակի դեպքեր են և որոշակի վիճակագրության հիմք չեն կարող լինել:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ